ممکن است با خواندن وبلاگ سیبیتا به این نتیجه برسید که پیشاپیش با برخی از مطالب آن آشنا هستید. بسیار عالیست! اما از خود بپرسید: «آیا در حال حاضر این‌ها را به کار می‌بندم؟» اگر جواب منفی است، متعهد شوید که از همین حالا این اصول را در عمل به کار بگیرید. به خاطر داشته باشید خواندن این مطالب با به کارگیری آن تفاوت دارد. درست همانطور که خواندن کتابی درباره کاهش وزن از وزن بدنتان کم نمی‌کند، مگر آنکه دست به کار شوید و اصول آن را اجرا کنید.
پس از همین حالا شروع کنید.

کارشناس تغذیه سیبیتا

بعضی وقت‌ها که با مراجعینمون در مورد آگاهانه خوردن صحبت می‌کنم می‌گویند «خب خوردنی‌ها همه جا هستند! توی کشوی میز کارم، روی میز وسط سالن، توی کابینت‌ها، توی یخچال و حتی انواع مغازه‌ها که توی مسیرم هستند و. . . من هم خیلی به میزان گرسنگی خود و حتی لذت بردن از خوردن آن‌ها توجه ندارم! خوردنی‌ها را می‌خورم چون دم دستم هستند! و من خیلی وقت‌ها از روی عادت همیشگی سراغشان می‌روم نه از روی نیاز جسمانی! »
اگر دیدن و در دسترس بودن خوردنی‌ها تا این حد روی میزان خوردن ما اثر دارند بهتر نیست هر از گاهی محیطمان را از خوردنی‌هایی که واقعا به آن‌ها نیاز نداریم پاکسازی کنیم؟ یا مسیر رفت و آمدمان را تغییر دهیم؟
مثلا امروز میز کارمان یا کابینت‌ها یا روی میزها را بررسی کنیم. بهتر است به جای خوراکی‌های پر کالری با ارزش غذایی پایین، مواد غذایی سالم‌تر، کم کالری‌تر و با ارزش غذایی بالا‌تر را انتخاب کنیم.

کارشناس تغذیه سیبیتا

وقتی پای صحبت‌های مراجعینمون می‌نشینم خیلی‌ها این موضوع را بیان می‌کنند که اکثراً احساس سیری را قبلاً به درستی تجربه نکرده‌اند و نه فقط هنگام گرسنگی بلکه هنگام بروز هر احساسی به خوردن پناه می‌برند.
به طور کلی بیشتر مردم بر اساس احساسات غذا می‌خورند و دلیل خوردنشان ربطی به گرسنه بودن ندارد. اگر بر اساس ارضا کردن احساسات غذا بخورید بدنتان هرگز سیر نمی‌شود. احساسات مانند این می‌ماند که کسی درِ خانه شما را می‌زند که پیغامی را به شما بدهد. اگر این پیغام مهم باشد با شدت بیشتری در می‌زند و اگر خیلی خیلی مهم باشد و شما بار اول جواب ندهید آنقدر در را محکم می‌کوبد تا بالاخره شما جواب دهید. در هر صورت احساسات تا زمانی که ارضا نشود از بین نمی‌رود. وقتی در را باز می‌کنید و به احساساتتان گوش می‌دهید و عملی مناسب آن انجام می‌دهید، این احساسات دقایقی بعد از بین خواهد رفت. دیگر نیازی نیست که شما قربانی احساساتتان شوید.
اگر بار دیگر هوس غذایی کردید از خودتان بپرسید: آیا من گرسنه هستم یا فقط می‌خواهم احساسی را که الان دارم تغییر دهم؟

کارشناس تغذیه سیبیتا

یکی از جملاتی که زیاد از مراجعینمون می‌شنوم و هر بار شنیدنش شادی‌ام را چندین برابر می‌کند این است که می‌گویند: «دیگه ترازو برام مهم نیست! قبلاً همیشه احساسم را ترازو با اعدادش تعیین می‌کرد اما حالا دیگه ترازو برام مهم نیست! احساس خیلی بهتری نسبت به خودم دارم و شادابی و نشاطم نسبت به قبل خیلی بیشتر شده. »
خیلی وقت‌ها می‌شه فکر می‌کنیم برای لاغر شدن لازمه یه مسیر تکراری رو طی کنیم! کم بخوریم، کالری‌شمار شویم، سخت ورزش کنیم، مراقب باید‌ها و نباید‌ها باشیم و سرآخر هر روز خودمان را با ترازو اندازه‌گیری کنیم و ببینیم نتیجه چگونه بوده! اینجوری میشه که بعد از یه مدتی احساس خستگی و دلسردی می‌کنیم چون یادمون میره که قراره از مسیرمان لذت ببریم. . .
برای لاغر شدن مسیر بهتری هم وجود داره! مسیری که پر از تازگی است و تازگی‌هاش تمومی نداره، چرا؟ چون این مسیر به سمت خودمونه! برای اینکه به لاغری همیشگی برسیم لازمه قبل از هر چیزی صدای خودمون رو به خوبی بشنویم و به درستی پاسخ دهیم و به چیزهایی توجه کنیم که شاید قبلاً خیلی بهشون توجه نکردیم. . .
وقتی بدانیم چگونه خوشحال می‌شویم، چگونه می‌توانیم نیاز‌هایمان اعم از گرسنگی جسمی و یا حتی گرسنگی روحی را به درستی تشخیص و پاسخ دهیم، چگونه با غذا‌ها دوست شویم و طعم واقعی آن‌ها را درک کنیم، چگونه خودمان را ببینیم و دوست بداریم، چگونه به نگرانی‌هایمان گوش دهیم و آن‌ها را مدیریت کنیم، چگونه با لذت و نه با اجبار ورزش کنیم و. . . آن وقت احساس می‌کنیم دیگر در مقابل ما ترازو و یا لیست کالری‌ها و یا یک مسیر سخت و تکراری نیست بلکه مسیری تازه و بی‌انتها یعنی مسیری به سمت خودمان قرار دارد، خودی که با شناخت عاداتش و درک و پاسخ صحیح دادن به نیاز‌ها و خواسته‌هایش می‌توانیم برای همیشه هم به لاغری و سلامتی برسیم هم به شادابی و آرامش.

کارشناس تغذیه سیبیتا

آیا شما تمایل دارید که برای هر اشتباهی که مرتکب می‌شوید، ذهن خود را بر افکار منفی و سرزنش کردن خودتان متمرکز کنید؟ برای خنثی کردن این گرایش، لازم است که یاد بگیرید چگونه برای هر کار درستی که انجام می‌دهید، به خودتان ارزش و اعتبار بدهید و این احترام را برای خودتان قائل شوید. با اعتبار دادن آگاهانه به خودتان، اعتماد به نفس خود را تقویت خواهید کرد و این آگاهی را به وجود می‌آورید که شما نیرومند و مصمم هستید و کنترل اوضاع را در دست دارید. وقتی به روشی برنامه‌ریزی نشده چیزی می‌خورید، ممکن است احساس بی‌پناهی و تنهایی کنید و پیش خود فکر کنید: «من نمی‌توانم آنچه را که لازم است انجام دهم» اما اگر هر بار که کار درستی انجام می‌دهید به خودتان ارزش و اعتبار دهید، آن‌گاه آسان‌تر می‌توانید بر احساس دلسردی و ناامیدی خود غلبه کنید و با اطمینان بیشتری در جهت اهدافتان پیش روید.
به طور مثال می‌توانید یک حساب اعتباری برای خودتان درست کنید! برای هر رفتار مثبتی که انجام می‌دهید، یک سکه یا اسکناس در یک ظرف خاص بیندازید. پس از اینکه چند هفته گذشت پول‌ها را از ظرف بیرون آورید و برای خودتان هدیه بخرید و خود را تشویق کنید.

کارشناس تغذیه سیبیتا

اکثر غذاهایی که افراد در حالت ایستاده می‌خورند، به واقع غذا خوردن با انگیزۀ ناگهانی و بدون برنامه است و نه غذا خوردن به صورت برنامه‌ریزی شده و اصولی. وقتی برای غذا خوردن می‌نشینید، به خصوص پشت میز غذاخوری، به صورت آگاهانه تصمیم گرفته‌اید که چیزی بخورید. به این ترتیب می‌دانید که این کالری‌ها به حساب می‌آید و می‌توانید آنچه می‌خورید را آسان‌تر کنترل کنید و از این رو پرخوری و زیاده‌روی نمی‌کنید. در اصل دارید به خودتان می‌گویید: “من اینجا می‌نشینم تا یک غذای کافی و مناسب (یا مختصر) بخورم و چیزی را می‌خورم که در برنامه غذایی‌ام است. ” اما وقتی با انگیزه‌ای ناگهانی و بدون برنامه‌ریزی در حالت ایستاده چیزی می‌خورید، در واقع دارید به خودتان می‌گویید که این جور غذا خوردن و پاسخ مثبت دادن به اصرار و خواهش دل برای خوردن، پیامدی به همراه ندارد. اما اینطور نیست و قطعاً پیامدهایی به همراه خواهد داشت چرا‌که کالری دریافتی روزانه شما را افزایش می‌دهد در حالی که چندان که باید، از خوردن آن احساس لذت نکرده‌اید و از لحاظ بصری نیز سیر نشده‌اید.

کارشناس تغذیه سیبیتا

آیا گاهی اوقات وسوسه می‌شوید که تا حد ممکن با کم خوردن غذا و یا حذف وعده‌های غذایی، وزن خود را به سرعت کاهش دهید؟ بر اساس چندین مطالعه و پژوهش، حذف برخی وعده‌های غذایی – به خصوص صبحانه – بیش از آنکه با کاهش وزن مرتبط باشد، با اضافه وزن ارتباط دارد. اگر شما یک وعده غذایی را حذف کنید، احتمالاً در فرصتی دیگر آن را جبران خواهید کرد. برای مثال، تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که از روی عادت صبحانه را از وعده‌های غذایی خود حذف می‌کنند، تمایل دارند که شب‌ها پرخوری و زیاده‌روی کنند. اگر طوری برنامه‌ریزی کنید که در طول روز به طور منظم سه وعده غذایی و سه میان‌وعده بخورید کمتر دچار گرسنگی شده و روی میزان غذا و نحوه غذا خوردن خود کنترل بهتری دارید.

کارشناس تغذیه سیبیتا

– می‌خواهم ۶۵ کیلوگرم باشم.
– چرا؟
آیا می‌خواهید شخص دیگری را خشنود کنید یعنی اولویتتان شخص دیگری است نه خودتان؟
اگر توانستید درک کنید که مسئله فقط وزن نیست، بلکه احساسی‌ست که در کنار آن به دست می‌آورید بنابراین برای رسیدن به احساس خوب هم برنامه‌ریزی کنید و فقط روی برنامه غذایی تنها حساب نکنید، چون نمی‌خواهید فقط وزن کم کنید بلکه می‌خواهید به آن حال خوب هم برسید.

کارشناس تغذیه سیبیتا

۱. وزن شما چقدر است؟ هفتاد، هشتاد یا نود کیلو؟
وزن یک نفر هر قدر که باشد نتیجه مجموعه‌ای از عوامل مختلف است. وقتی روی ترازو می‌روید برآیند این عوامل مختلف را به صورت یک عدد می‌بینید مثل معدلی که در کارنامه شاگرد درج می‌شود. اگر شما فقط معدل یک شاگرد را بدانید آیا می‌توانید درباره وضعیت ریاضی، علوم یا فارسی او اظهار نظر کنید؟ به همین ترتیب صرفا با دانستن وزن یک نفر نمی‌توان در باره علل و عوامل تشکیل‌دهنده وزن او اظهار نظر کرد. اگر بخواهیم عدد وزن شما را آنالیز کنیم و بفهمیم چرا مثلا هشتاد کیلو هستید و هفتاد یا نود کیلو نیستید باید یک معادله چندین و چند مجهولی را حل کنیم چون پای عوامل تاثیرگذار متعددی در میان است. بگذارید توضیح دهم. حتما می‌دانید تحرک شما بر وزنتان اثر دارد یا عادت‌های غذایی و رابطه شما با غذا، ولی آیا می‌دانید رابطه شما با خودتان و دیگران هم بر وزنتان تاثیر دارد؟ آیا می‌دانید توانایی شما در حل مسائل زندگی هم یک عامل تعیین کنندۀ وزن به حساب می‌آید؟ می‌دانید ساختارهای ذهنی و چارچوب‌های فکری شما هم از اهمیت بسیاری در موضوع وزن برخوردارند؟ یا میزان استرسی که در زندگی تجربه می‌کنید و تواناییتان در مدیریت این استرس؟ حتی میزان آبی که می‌خورید؟ یا میزان خوابی که دارید؟ می‌بینید که موضوع اصلا ساده نیست و ما با یک قضیه پیچیده و چند بعدی سر و کار داریم.

۲. هیچ فکر کرده‌اید عددی که ترازو نشان می‌دهد واقعا چقدر اعتبار دارد؟ واقعیت این است که ترازو یک ابزار بسیار ابتدایی است. ترازو به راحتی گول می‌خورد. مثلا با کم و زیاد شدن لباستان عددی که نشان می‌دهد فرق می‌کند. ترازو دمدمی‌مزاج است. با آب و غذایی که خورده‌اید و تحرکی که داشته‌اید، حتی بسته به اینکه چه ساعتی از روز یا چه روزی از ماه روی آن بروید نظرش عوض می‌شود. از همه مهم‌تر اینکه ترازو وزن آگاهی‌ها، عادت‌ها و انتخاب‌های شما را تشخیص نمی‌دهد، یعنی فقط وزن ظاهری شما را نشان می‌دهد. بله درست است وزن هم مثل خیلی چیزهای دیگر دو نوع است: ظاهری و واقعی. وزن ظاهری شما وزنیست که ترازو نشان می‌دهد. اما وزن واقعی شما وزنیست که به طور طبیعی با عادت‌ها و آگاهی‌ها و سبک زندگی فعلی باید در آن قرار داشته باشید. به لحاظ تئوریک باید بتوان با شناخت دقیق ساختارهای جسمی، ذهنی و روانی یک نفر وزن واقعی او را محاسبه کرد. شاید واقعا ترازوهای آینده بتوانند وزن واقعی افراد را هم در کنار وزن ظاهریشان تعیین کنند. شاید ترازوهای آینده با عبور دادن نامحسوس یک باریکه پوزیترونی از مرکز عادت‌ها و آگاهی‌ها در مغز شما بتوانند با یک آنالیز فوق سریع، عدد واقعی وزنتان را بگویند.
تا آن روز باید مراقب باشیم گول ترازوهای فعلی را نخوریم و فرق وزن ظاهری و وزن واقعی را بدانیم. اگر شما مدام در حال رژیم گرفتن و قرص خوردن و کارهای جورواجور دیگر برای کم کردن وزنتان نباشید وزن ظاهری شما می‌تواند با وزن واقعیتان یکی باشد. اما در جامعه‌ای که اغلب مردمش در حال رژیم گرفتنند، معمولا عددی که ترازو نشان می‌دهد با وزن واقعی فرد متفاوت است. فرض کنید چند وقت دیگر عروسی خواهرتان است و شما تصمیم گرفته‌اید هر طور شده لاغر شوید. دست به یک اقدام متهورانه می‌زنید و شروع می‌کنید چند روز فقط آب و سبزیجات می‌خورید. طبعا وزنتان پایین می‌آید. ولی آیا این وزن جدید، وزن واقعی شماست؟ آیا شما با تغییر ذهنیت‌ها و رفتارهای چاق‌کننده، شایستگی این وزن جدید را پیدا کرده‌اید؟ یا فقط ظاهرسازی کرده‌اید؟ آیا شما در این وزن خواهید ماند؟ بالا و پایین رفتن‌های کاذب وزن معمولا ماندگار نیستند. شاید شنیده باشید که رابرت دونیرو برای بازی در فیلم گاو خشمگین که به خاطرش اسکار هم گرفت، بیست و پنج کیلو وزن اضافه کرد. ولی این یک افزایش وزن کاذب بود. وزن واقعی او‌‌ همان وزن قبلیش بود و عجیب نیست که بعد هم به آن برگشت. نمونه کسانی که به شکل کاذب وزن کم می‌کنند و بعد دوباره چاق می‌شوند هم بی‌شمار است. شاید خود شما هم از همین دسته باشید.
کسی که به این شکل وزن کم می‌کند مثل کسی است که دارد نقش بازی می‌کند. نقشی متفاوت از خود اصلی و واقعیش. و این نقش بازی کردن معمولاً دوامی ندارد.

۳. اگر بخواهید وزنتان تغییر کند باید تک تک ابعاد و عواملی که در وزن فعلیتان دخیلند شناسایی و تصحیح شوند. هیچ راه دیگری ندارد. البته می‌توانید با قرص یا رژیم هم وزن کم کنید ولی به محض اینکه قرص یا رژیمتان را کنار بگذارید وزنتان برمی‌گردد. مثل این می‌ماند که عقربه قطب‌نما را بگیرید و با فشار دستتان جهتش را عوض کنید، البته عقربه جابجا می‌شود ولی به محض اینکه آن را‌‌ رها کنید به جهت اولش برمی‌گردد، چون از اول هم بی‌دلیل در آن جهت قرار نگرفته بود. همین موضوع در باره وزن شما هم صادق است. شما اگر هفتاد کیلو هستید بی‌دلیل نیست. اگر هشتاد کیلو هم هستید باز بی‌دلیل نیست.
ما در سیبیتا همیشه از خودمان می‌پرسیم چرا این شخصِ به‌خصوص این وزنِ به‌خصوص را دارد و با پرسشنامه‌های متنوعی که تک تک عوامل موثر را می‌سنجند کارنامه وزنی هر مراجع را به تفصیل تهیه می‌کنیم. بعد با‌ شناختی که پیدا کرده‌ایم به خوبی می‌دانیم که برای هر مراجع از کجا شروع کنیم و چگونه پیش برویم.
نکته اینجاست که اگر می‌خواهید وزن کم کنید باید حقیقتاً وزن کم کنید، یعنی وزن واقعیتان را کم کنید نه وزن ظاهریتان را  و برای تغییر وزن واقعیتان هیچ راهی جز آنالیز دقیق ذهنی و رفتاری شما و برنامه‌ریزی تخصصی برای تصحیح آن نیست.

۴. حالا به من بگویید وزن شما چقدر است؟ دارید به وزن ظاهری و وزن واقعی فکر می‌کنید؟ اگر اینطور باشد من به هدفی که از نوشتن این مطلب داشتم رسیده‌ام.

طراح برنامه سیبیتا

الآن دو ماهه که در یخچال خونه ما سالاد هست. چون شنبه به شنبه دو ظرف بزرگ دردار سالاد که شامل (ردیف اول کاهو، ردیف دوم کلم ریز شده سفید، ردیف سوم کلم ریز شده قرمز، ردیف چهارم هویج رنده شده و ردیف پنجم کاهو سالادی) درست می‌کنم و توی این هفت روز تموم می‌شه. گوجه فرنگی، کلم بروکلی و گل کلم رو بعداً موقع خوردن با سس سالاد که معمولاً کمی ماست و فلفل قرمز و آب‌لیمو و روغن زیتون است بهش اضافه می‌کنم.
دیگه اگه غذا نباشه مهم نیست ولی این دو کاسۀ بزرگ باید حتما باشه وگرنه انگار هیچی واسۀ خوردن نداریم.

خانم ی ص